Classic Alley

Net op de autoradio: De McDonalds in Manchester (UK) draait 's avonds klassieke muziek om te zorgen dat ADHD'ers, vetbekkende dronkelappen en hangjongeren niet te opstandig worden. Daarbij kwam de mededeling dat ook in sommige donkere steegjes aldaar luidsprekertjes hangen die de klassieken laten horen, om 'een rustige sfeer ' te creëren. Voor mij betekent dat dus dat je daar alsnog in elkaar geslagen kan worden door een dove crimineel die op je portemonnee uit is, maar dan wel onder de zaligmakende en alles vergevende tonen van Mozart's 20e symfonie, deel 2, de Romance...

Wat is dat toch afschuwwekkends aan klassieke muziek? Overal ter wereld worden Beethoven, Mozart en Händel gebruikt om jongeren te weren. Maar toen ik jong was, luisterde ik het liefst naar hun zoete klanken en niet naar de walgelijke schreeuwherrie van Radio Veronica of die andere rampschuit, Radio Noordzee. Niet dat ik alle muziek uit mijn jeugd - of wat daar voor door ging - verafschuwde, maar mijn smaak was het niet echt. Terwijl ik dit neerpen, komen de herinneringen terug... het smerige groenbruine water van het zomerse Westzaner zwembad aan zijkanaal B, waar ik boven water tot stervens toe verveeld moest luisteren naar Procul Harum's 'A whiter shade of pale'. Nog altijd krijg ik kokhalsneigingen als ik dat nummer per ongeluk hoor, alleen komen er nu geen groene algdraden mee naar boven.

Als ik zwaar heb getafeld, hoor ik 's nachts nog wel eens de allesoverheersende herrie van Hilversum 3, in de timmerhal van Luhlf in Amsterdam, waar ik geplaatst werd nadat mijn manke chef maquettebouw met zijn vieze baardje er met het hele klantenbestand vandoor gegaan was om voor zich zelf te beginnen; mij achterlatend tussen de getatoeëerde bierbuiken die een inniger relatie hadden met hun nietpistool dan met hun echtgenote. Niets mis met die mensen - haast ik mij te zeggen -  maar soms had ik het idee dat hun IQ lager hun schoenmaat niet oversteeg. Om mij zelf te beschermen droeg ik een cd-walkman aan mijn riem, de oortjes verborgen onder mijn knalgele gehoorbeschermingsdoppen. En maar hopen dat de batterijen het zouden trekken tot ik mijn kaart in de prikklok kon schuiven. Dat was voor mij de enige manier om daar te overleven: is het een  wonder dat ik na een half jaar in de ziektewet terecht kwam.

Geen groter ramp overkwam mij dan het uit de ether verdwijnen van Classic FM, nadat de Schraapstaat zo nodig weer eens etherfrequenties moest veilen en mijn lievelingszender de miljoenen niet kon opbrengen.  Het geouwehoer op Radio 4 's middags en 's avonds is daar in de verste verte geen gelijkwaardig substituut voor. Maartje van Wegen is ook al met pensioen.

Na mijn scheiding in 2002 heb ik de Mozartkuur gevolgd van Dr. Kruidvat. 2,5 Meter cd's van Wolfgang Amadé staan er in mijn kast. De rest van mijn klassieke cd's staat er naast, aangevuld met Motown, Simply Red, vroege jazz, Tavares, Allan Parsons, Earth, Wind and Fire, Ella Fitzgerald, Caro Emerald en de gebroeders Dorsey..... en veel, veel, heel veel filmmuziek. Ik zie mijzelve dus als redelijk veelzijdig wat muzieksmaak betreft.

Goden zij dank heb ik een aantal mensen in mijn kennissenkring die klassiek net zo waarderen als ik. Af en toe mag ik in het Haagse een huiskamerconcert attenderen waar een jonge conservatoriumstudent zich mag uitleven op een antieke piano-forte.

Voorlopig ga ik maar niet naar Manchester. Zeker niet naar de McDonalds. En al helemaal niet om donkere steegjes op te zoeken. In Nederland word ik ook dagelijks bestolen, maar daar kan ik tenminste zelf de muziek bij uitzoeken.

B-rantsoen (Bijstandsrantsoen) Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie, 10-11-2038

Lezen           Bewerken         Geschiedenis

B-rantsoen (Bijstandsrantsoen)      

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie, 10-11-2038                    Ga naar: navigatie,  zoeken

 

 

B- Rantsoen. Rantsoendozen met inhoud. Links: eerste verpakking (2019). Rechts: aangepaste (zgn.
'Houdt Moed') verpakking (2023). Collectie Rijksmuseum Inv. 983572769357.92a.

 

Achtergrond [bewerken]

Op 26 november 2019, elf jaar na het begin van de Grote Crisis en twee jaar na het gewapenderhand neerslaan van de Randstedelijke voedselrellen¹ – veroorzaakt door het sluiten van de laatste voedselbank² in Alphen aan den Rijn - besloot het kabinet Al Abbad³  tot vergaande maatregelen om de financiële positie van de staatskas verder te verstevigen. Met 17% inflatie per jaar – de hoogste van Europa – had de regering geen andere keus dan verdere ingrepen, ondanks de luidkeelse storm van protest die door het land ging. Een van de maatregelen was de invoering van de Wet op de voedselvoorziening. Eerdere ingrepen op de ontoereikend gebleken Vernieuwde Bijstandswet⁴ uit 2015 hadden niet het beoogde effect gesorteerd: de 147 overgebleven Nederlandse gemeenten waren niet in staat gebleken het immer groeiende leger van bijstandsgerechtigden -  snel gestegen van 43.251 personen in 2008 tot 2.459.347 personen in 2019 – van adequate voeding te voorzien.

 

B- Rantsoen. Bovenzijde van rantsoendoos met inhoudsopgave. Detailopname van de in 2023 na protestacties door bijstandsgerechtigde ontvangers geïntroduceerde aangepaste verpakking, zgn. 'Houdt Moed' model. Collectie Rijksmuseum Inv. 983572769357.92a

 

Bijstandsrantsoenen [bewerken]

Onderdeel van de aanpassingen was de invoering van het zgn. Gemeentelijk Rantsoen. Sinds het wegvallen van de voedselbanken als onderdeel van de landelijke voedselvoorziening in 2019 was een groeiend  ondervoedingsprobleem⁵ onder de bevolking geconstateerd. Dit was met name merkbaar in het aantal sterfgevallen onder de verplicht tewerkgestelde bijstandsgerechtigden. In sommige werkkampen⁶ was het sterftepercentage door ondervoeding en vitaminegebrek hoger dan 46%, in kamp ‘Vreugde door Arbeid’ bij Bakkum⁷ zelfs 56%. De invoering van het Gemeentelijk Rantsoen B moest hier een eind aan maken. Het rantsoen – B  (B betekende ‘Basis’, maar stond in de volksmond als snel bekend als ‘Bijstandsprak’ of (later) ‘Batyaf-hap’)⁸ moest garant staan voor de dagelijkse benodigde hoeveelheid van 8.000-12.000 kilojoule voor een volwassen persoon. Het rantsoen bestond uit drie doosjes per persoon per dag, gemerkt met de aanduidingen Ochtend, Middag en Avond, en bestond uit 3 verschillende menu’s: Halal⁹, Vegetarisch en Vleesproduct. Iedere doos was gevuld met verschillende en vaak wisselende producten met de juiste calorische dagwaarde. Doos ‘Avond, menu 3’ bijvoorbeeld bevatte 1 sachet soep- of bouillonpoeder, 1 zakje met water aan te lengen bierpoeder, 1 zakje idem coladrankpoeder, 1 blik vleesproduct, 1 zakje aardappelpureepoeder, 1 zakje gedroogde groenten, 2 yoghurt- of vlaflipbonbons, 1 vitamine-C tablet, 1 papieren servet, 1 mapje lucifers, 1 aanmaakblokje, 1 nicotinepleister (klein), 8 vellen toiletpapier, 1 sachet met een nat doekje en een setje plastic wegwerpbestek. De inhoud was grotendeels afgestemd op het gebruik onder minimale leefomstandigheden, zoals die van de honderdduizenden daklozen. Over de tegenvallende smaak van de voedingswaren werden kranten volgeschreven, doch uiteindelijk werd dit niet prioritair geacht: de door het Nibud¹⁰ gecontroleerde lage kosten per voedingspakket gaven de doorslag.

Paardenvlees [bewerken]

Het B-rantsoen werd door de Gemeentelijke Sociale Diensten¹¹ dagelijks uitgereikt aan de bijstandsgerechtigden in de werkkampen en aan hun gezinsleden in de voormalige woonplaats, op wisselende tijden om zwartwerken tegen te gaan. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten had oa. voor de vleesproducten lucratieve contracten afgesloten met buitenlandse vleesleveranciers. Toen bleek dat deze leveranciers paardenvlees in hun vleesproducten vermengd hadden, werd eerst geprobeerd kortingen te bedingen op het geleverde. Dit stuitte echter op scherpe protesten van Nederlandse voedselproducenten. Paardenvlees werd vanaf januari 2020 een integraal onderdeel van het vleesrantsoen. Onder de ontvangers van het bijstandsrantsoen werden veel klachten gehoord over de kwaliteit van met name het vleesproduct van het Avondmenu, dat door veel gebruikers als ‘oneetbaar’ werd bestempeld.

Walvisspek [bewerken]

Tijdens experimenten met de verwerking van een aangespoelde potvis¹² in 2013 was gebleken dat de restanten van een walvisachtige goed waren voor een calorisch hoogwaardige voedingssubstantie. Naar aanleiding van deze uitkomst werd in 2017 besloten om de walvisjacht te hervatten. Aangezien de laatste twee Nederlandse vistrawlers¹³ in 2015 uit de vaart waren genomen moesten Japanse  wetenschappelijke walvisjagers ingehuurd worden.

De introductie van walvisvlees in het bijstandsrantsoen werd oa. door de onlangs in Nederland verboden organisatie Greenpeace¹⁴ met agressieve  acties bestreden. Deze mochten echter niet baten: in 2021 werd het paardenvlees vervangen door walvisspek. Verdere aanpassingen in het rantsoen waren de vervanging van groenten door sojaproducten (2023) en - in 2025 -  de introductie van massaal kunstmatig gekweekt spiervlees¹⁵. De herintroductie in 2028 van het toentertijd ter discussie staande Zuid-Afrikaanse ‘plofkippenvlees’¹⁶ zorgde uiteindelijk voor een rantsoen dat een ogenschijnlijk uitgebalanceerd dieet waarborgde.  

Nabeschouwingen [bewerken]

In 2023 werd het aanzicht van de rantsoendoos meer in overeenstemming gebracht met commercieel verkrijgbare producten - dit ondanks protesten van de Vereniging van Werkende  Nederlanders. Het B-rantsoen werd in 2037 afgeschaft na groeiende klachten uit de Nederlandse samenleving, die vond dat de stigmatisering van bijstandsgerechtigden en werklozen lang genoeg had geduurd. Mede verantwoordelijk hiervoor was de sinds 2035 weer voorzichtig aantrekkende Nederlandse economie¹⁷.

Overzicht van de voornaamste regeringsmaatregelen ter bestrijding van de Grote Crisis (2008/2037) [bewerken]

2012. Verhoging btw tot 21%.

2013. Verhoging btw tot 23%.

2014. Invoering importheffing 7 % op transacties met non-euro gebieden.

2014. Afschaffing vrijstelling van Wegenbelasting voor ‘Oldtimers’.

2014. Accijnsverhoging op bier tot €178,00 per hectoliter.

2014. Accijnsverhoging op spiritualiën tot €96,00 per hectoliter.

2014. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 64%.

2014. Gedwongen tewerkstelling 364.000 werklozen bij de bouw van windmoleneilanden voor de Nederlandse kust.

2014. Eigen risico zorgverzekering verhoogd tot 550,00 euro per jaar.

2015. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 68%.

2015. Afschaffing hypotheekrenteaftrek.

2015. Afschaffing kinderbijslag na het eerste kind.

2015. Afschaffing van de kinderopvangtoeslag. Vrouwen verplicht 3 dagen per week thuis.

2015. Verhoging laagste inkomstenbelastingtarief tot 57%.

2015. 1^e Hervorming Bijstandswet.

2015. Verhoging btw tot 27%.

2015. Invoering 19%  accijns op zuivelproducten.

2015. Invoering ‘Pluk-ze regeling’ voor hoger management.

2015. Overdracht geneeskundige controles van UWV naar zorgverzekeringsinstanties.

2016. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 68%.

2016. Btw verhoogd tot 31%.

2016. Invoering Demonstratiewet. Demonstraties tegen regeringsbeleid worden bestraft met hoge geldboetes en werkkampstraffen.

2016. Invoering 6-daagse werkweek.

2016. Invoering van de AGF-wet. Rantsoenering van verse groenten, aardappelen en fruit. Deze voedingsmiddelen werden middels een distributiesysteem alleen nog zonder bon beschikbaar gesteld aan dubbelmodaalverdieners zonder kinderen.

2016. Verhoging school- en collegegelden tot max. €19.539,00 per jaar.

2016. Invoering Wet op de Groene Energie. Gebruikers van deze zgn. ‘schone’ energie betaalden voortaan een extra heffing t.b.v. het in stand houden van de laatste Europese kolencentrale.

2016. Verhoging minimale pensioenleeftijd tot 70 jaar.

2017. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 71%.

2017. Invoering van de Elektrische Fietsbelasting. Nederlanders met een dergelijk rijwiel betaalden voortaan 19 cent belasting per gereden kilometer. Ruim 1.369.000 werklozen konden in aanmerking komen voor vrijstelling. Zij dienden dan wel het nummer van hun vrijstellingsvergunning buitenshuis zichtbaar op  hun kleding te dragen.

2017. Overheveling  financiële verantwoording voor de totale geneeskundige zorg aan zorgverzekeringsbedrijven. Eigen risico zorg verhoogd tot 750,00 euro per jaar.

2017. Afschaffing van het begrip ‘gepaste arbeid’ voor werklozen.

2018. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 69%.

2019. Sluiting van de 578 voedselbanken in Nederland na invoering van de Wet op de Voedselvoorziening. Invoering Gemeentelijk Rantsoen.

2018. Invoering Prostitutiewet. Heffing van 23% belasting op bezoek aan prostituees.
2018. Invoering 7 % belasting op Halal-voedingsmiddelen.

2018. Btw verhoogd tot 35%.

2018. Afschaffing belastingvrijstelling voor geregistreerde ANBI-instellingen.

2019. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 75%.

2019. Invoering Staatsgeneesmiddelentarief, verbod op het gebruik van merkgeneesmiddelen.

2019. Beperking ontwikkelingssamenwerking met de Zwartlanden, de Mediterrane Curatelelanden, Ierland  en Balkanlanden tot 0,001 BNP.

2019. Invoering 47% belasting op inkomsten uit zwartwerken.

2020. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 79%.
2020. 6% Belastingheffing op reizen per stoptrein naar Brussel.

2020. Toeristenbelasting op reizen naar non-EUlanden verhoogd naar 25%.

2020. Invoering Sociale dienstplicht voor jongeren tot 23 jaar.

2020. Opzegging van het Tweede Schengenaccoord.

2020. Gedwongen tewerkstelling van nog eens 162.450 werklozen bij de grensbewaking.

2020. Verhoging van de energiebelasting tot 62%.

2021. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 85%.

2021. Afschaffing minimumloon voor jongeren van 23 tot 35 jaar.

2021. Inroeping van alle studieschulden gemaakt in het kader van de Studielening voor hoger onderwijs (2014).

2021. Btw verhoogd tot 38%.

2022. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 90%.

2022. Verplichte verhuizing van te duur wonende woninghurende bijstandsgerechtigden en werklozen naar speciale nieuwbouwwijken in het kader van de Wet op het scheefwonen, opgesteld door minister van volksvoeding en - huisvesting Muhammad al Batyaf (PvdA).

2023. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 94%.

2023. Afschaffing van huur- en zorgtoeslag.

2023. Invoering Verplaatsingsbelasting voor forenzen.

2023. Oplegging van 37% belasting aan houders van een tweede paspoort.

2024. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 98%.

2024. Invoering 6 % afluisterbelasting op elektronisch verkeer.

2025. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 110%.

2025. Invoering Marktplaatswet: heffing van 27% belasting op particuliere transacties.

2025. Gedwongen tewerkstelling van 297.000 werklozen als Bijzonder Opsporingsambtenaar ter uitvoering van de Marktplaatswet.

2025. Btw verhoogd tot 41%.

2026. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 121%.

2026. Invoering Cannabiswet: legalisatie nederwiet voor binnenlandse cannabisgebruikers.

2026. Invoering van 27% accijns op nederwiet.

2026. Gedwongen tewerkstelling 326.350 werklozen als Bijzonder Opsporingsambtenaar ter handhaving van de Cannabiswet.

2027. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 129%.

2027. Invoering Wegenbelasting voor in Nederland woonachtige Oost-Europeanen.

2027. Gedwongen tewerkstelling 198.000 werklozen als Bijzonder Opsporingsambtenaar ter invordering van wegenbelasting van Oost-Europeanen.

2027. Verbod op het voeren van goedkope huismerken door supermarkten.

2027. Verhoging eigen risico van de zorgverzekeringen naar €999,99 per jaar.

2027. Invoering Wet op de minimumprijzen voor detailhandel. Verbod op uitverkopen.

2028. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 140%.

2028. Belastingheffing van 16% op e-mail-, sms- en whatsapverkeer.

2029. Accijnsverlaging op tabakswaren naar 102%.

2029. Grote geldhervorming. Alle banktegoeden werden bevroren, uitvoering van het Geldhervormingsbesluit: alle Nederlandse gezinshoofden ontvingen een eenmalige uitkering van 666 euro waarvan men een week moest rondkomen. Verbeurdverklaring van banktegoeden boven €2999,00.

2029. Verhoging btw tot 44,5%.

2029. Gedwongen tewerkstelling ca. 494.000 werklozen en bijstandsgerechtigden bij de inpoldering van de Waddenzee.

2030. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 110%.

2030. Verhoging btw tot 46%.

2030. Invoering verplichte deelname aan Staatsloterij voor alle Nederlandse staatsburgers.

2031. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 127%.

2031. 2^e hervorming Bijstandswet. Uitkeringen teruggebracht tot €462,40 per maand.

2031. Invoering Wet Avondklok Grote Steden en invoering Uitgaanswet.

2032. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 129%.

2032. Invoering 8% belasting op bezoek aan musea, theaters en erfgoedinstellingen.

2032. Gedwongen tewerkstelling 124.000 werklozen als Bijzondere Opsporingsambtenaar ter handhaving van de Uitgaanswet.

2032. Verhoging btw tot 49%.

2033. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 135%.

2033. Verhoging minimale pensioenleeftijd naar 73 jaar.

2034. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 137%.

2034. Invoering volledig ingevuld belastingaangifteformulier met gekoppelde automatisch Incasso zonder recht op beroep.

2035. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 142%.

2035. Liggeld voor patiënten in ziekenhuizen verhoogd naar €1989,00 per dag.

2035. Invoering Wet op de bestijding van lokale valuta.

2035. Verhoging btw tot 51%.

2035. Invoering Wet op de Ruilhandel. Strenge straffen op het ruilen van zelfgekweekte levensmiddelen en tweedehands artikelen door particulieren.

2036 Accijnsverhoging op tabakswaren tot 130%.

2036. Opening 1^e verplichte staatswinkel in Roermond.

2036. Verhoging eigen risico van de zorgverzekering naar €1250,00 per jaar.

2037. Invoering variabele snelheid per 10 km. op snelwegen. Verwachte opbrengst aan snelheidsboetes €4.867.347.361,00.

2037. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 134,5%.

2037. De provincie Groot-Holland wordt failliet verklaard.

2037. Sluiting onrendabele ziekenhuizen, o.a. AMC, LUMC, Kennemer Gasthuis, West-
Fries Gasthuis, UMC Utrecht en MCL Leeuwarden.

2037. Opening verplichte staatswinkels in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Leeuwarden.

2037. Invoering doodstraf op zwartwerken door autochtonen.

2037. Verhoging minimale pensioenleeftijd naar 75 jaar.

2037. Invoering Wet op de Nacalculatie Invoering Euro. Door een gebleken calculatiefout in de omwisselingskoers van gulden naar euro in 2000 werd de koers bijgesteld van 2,2 naar 0,7. Dit resulteerde in een naheffing per belastingbetaler van €5398,76.

2038. Verhoging btw tot 55%.

2038. Accijnsverhoging op tabakswaren tot 139%.

Zie ook [bewerken]

¹ Tot hiertoe en niet verder; P. de Haas, uitgeverij Anarchis,  ISBN 90 254 672 611.
² Bloedende tomaten: heeft de voedselbank bestaansrecht?, Dr. P. C. van Geneffen, 2017

³ http://nl.wikipedia.org/wiki/Mustafa al Abad

⁴ www.kb.nl/kranten/Vernieuwde Bijstandswet. Staatscourant 28-11-2015.

⁵ Ondervoedingsproblematiek in Nederland, cijfers van het CBS, 3/2019

⁶ http://nl.wikipedia.org/wiki/Staatswerkkampen

⁷ The expendables; a study of the death rates in forced labour camps in the Netherlands, J. Wilkins, 2022.

⁸ http://nl.wikipedia.org/wiki/Mohammed al Batyaf  

⁹  Wij eten Halal. U toch ook? Uitgave Sire, 2019

¹⁰ Het Nibud als volksgezondheidsorganisatie, S. Wyrzinsky, 2023

¹¹ http://nl.wikipedia.org/wiki/Gemeentelijke Sociale Dienst

¹² Studies on advanced human nutrition by the WHO, New York, 2017

¹³ http://www.verloren tradities.nl/vlaggetjesdag.htm)

¹⁴ The fight against worldwide operating terrorist organisations, Olaf Torenson, Kiev, 2029

¹⁵ Added value of artificial foodsubstances and supplements, H. Davidson, 2022

¹⁶ http://nl.wikipedia.org/wiki/Vleesverwerkende industrie/Zuid-Afrikaanse Republiek

¹⁷ Wallstreet revisited, 29 years of economical crisis in the Western hemisphere,
     S. Chandrakar, 2038

Printvriendelijke versie

Zeshonderddrieënveertigduizend…

Van de beroepsbevolking in Nederland is nu 8,1 % werkloos, zo meldde het CBS op 19 april 2013.

643.000 Werklozen zijn er nu. Geen 642.897 en ook geen 643.012. Nee, 643.000. Ik geloof niet in ronde getallen. Je zult maar één van die kansarme wanhopige nummers zijn en dan ook nog eens worden weg afgerond.  Ausradiert. Maandelijks komen er ca. 24.000 slachtoffers van de zeepbel-economie bij, meldt het AD in een ander bericht. Goed, voor mij is dit oude koek, ik zei dit als rechtgeaard cynisch-realist in 2009 al: die ‘crisis’, die gaat (voor mij) niet meer over. Ik heb al een werkloosheidscrisis in de jaren 80 doorstaan, en nu ben ik 55 en oud en afgeschreven. Maar in het artikel in het dagblad staat ook een uitspraak van arbeidseconoom Ton Wilthagen, verbonden aan de Universiteit Tilburg. “Wat ons slechter doet presteren dan de ons omringende landen, zijn de sores in de bouw”, zo stelt hij, “Bij ons is die motor van de economie door de hypotheekproblematiek vastgelopen, terwijl er in Duitsland en Vlaanderen nog steeds een tekort aan bouwvakkers is”. Die opmerking had hij wat mij betreft beter voor zich kunnen houden. Je weet maar nooit of die in Den Haag wordt opgepikt.

Arbeidseinsatz
Wellicht heeft u  gehoord van de Arbeidseinsatz in de Tweede wereldoorlog, die door de Duitse bezetter in januari 1942 werd ingevoerd. Toen het front voor Moskou vastliep en Duitsland ook de Verenigde Staten tegenover zich kreeg werd, verklaarde Reichsmarschall Hermann Göring dat het voor het Reich dringend noodzakelijk was arbeiders uit de bezette gebieden te verplichten voor de Duitse oorlogsindustrie te werken. In die maand werd in Nederland de Nederlandse Arbeidsdienst ingesteld. Jonge mannen moesten voor deze dienst hun arbeidsdienstplicht vervullen.

Passende arbeid

Niet algemeen bekend echter, is dat al in de jaren vóór de bezetting, namelijk van 1937 tot 1939, de arbeidsbureaus werk in Duitsland ook al 'passende arbeid' achtten voor werkelozen. KVP-voorman Carl Romme was hier leidend in. Vooral in de grensstreken werd dit toegepast: ongeveer 1800 mannen werden gedwongen tewerkgesteld bij de oosterburen. Weigering resulteerde in stopzetting van de werklozensteun. Bovendien kwam men niet meer in aanmerking voor binnenlandse werkverschaffingsplaatsen. Het intrekken van de steun was allesbehalve een onschuldige maatregel. Voor vele gezinnen betekende dit een onmiddellijke bedreiging met brodeloosheid en de onmogelijkheid het gezin in stand te houden. Slechts bittere armoede resteerde.
De werklozen gingen niet naar Duitsland om hun geluk te zoeken: zij werden verlokt door de mooie praatjes van de arbeidsbureaus en de onuitgesproken dreigementen.

Het aantal werklozen bedroeg in 1938 465.000 (bron CBS). Op een beroepsbevolking van toentertijd 3.515.000 (bron CBS) is dat, als ik het goed heb uitgerekend, een werkloosheidspercentage van 13,2 %. In 1939 waren het er 295.700, juni 1940 232.000, december 1940 253.000, juni 1941 103.000.    

Duidelijk is dat de deportatie van werklozen resultaat had, in ieder geval op papier. Hoe de slachtoffers er zelf over dachten vermeldt het CBS niet. Daarvoor kunt u weer terecht bij de ooggetuigenverslagen waar mijn boekenkasten mee vol staan. Uitgaves als: Dwangarbeiders, M. van Westrienen;  Koffer uit Berlijn, K. Groenhart; Herleefd Verleden,  A. Pontier; Hier gaat alles zijn gewonen gang, F. Seberechts om er maar een paar te noemen.

De werkloosheid lijkt op dit moment nog niet zo hoog te zijn als in de jaren dertig. Maar dat gaat wel veranderen, en niet ten goede, mark my words. Een crisis is een crisis, ongeacht in welk tijdvak. De ‘oplossingen’ zijn altijd hetzelfde: de kleine man is eeuwig de pineut. Zelf ben ik nu drie jaar ‘uit het arbeidsproces’, nadat ik door mijn laatste baan in de ziektewet ben beland. Voor mij is er nog geen bittere armoede, al kan ik nog maar met moeite de eindjes aan elkaar knopen. Ook dat zal veranderen. Als ik geen ‘passende arbeid’ vind, kom ik in de bijstand, de steun. En dan loop ik ook het risico als dwangarbeider ergens te worden tewerkgesteld. Mijn buurvrouw kan er over meepraten, die heeft het allemaal al moeten ondergaan…  Daarom bevreest mij die opmerking van Wilthagen.

Iedere week meerdere sollicitaties de deur uit doen, tegen beter weten in, alleen maar om je uitkering veilig te stellen, zonder hoop op resultaat. Het hangt als een zwarte deken over je heen, verstikkend, verblindend. Ik schreef al eens over mijn ervaringen met vacatures en solliciteren. Gekscherend, dat wel, maar met een desperate ondertoon.  Gevoelens van wanhoop, machteloosheid, uitzichtloosheid, bitterheid, verbeten woede, die zijn van alle tijden. Van nu. Van de jaren tachtig. En van de jaren dertig.

En we weten allemaal wat er na de jaren dertig gebeurde.

Soldaat van niks…

“Meneer de praeses, dit is ernstig, zeer ernstig! Dit is bloed, vrees ik!”

Die zin, filmofielen kennen hem wel,  bleef door mijn hoofd spoken, die frisse donderdagavond, gezeten in het krappe rode stoeltje waarin de trombose ieder moment kon toeslaan. Dit is ernstig, zeer ernstig, inderdaad. Het was er, na een klein jaartje sparen, toch van gekomen. Soldaat van Oranje. Een musical die al twee jaar loopt moest wel de moeite waard zijn, tenslotte. En iedereen die ik er over hoorde was lyrisch… Het zou een geweldige avond worden. Hoe anders was de werkelijkheid.

Het begon al met de twee maanden eerder bestelde en betaalde kaartjes, die drie dagen voor de voorstelling nóg niet binnen waren. Op de website van Rang1 Tickets – ook weer zoiets, zo’n geldslurper ertussen – beloven ze dat ‘ze hun best doen de kaartjes een week van tevoren te verzenden’… Hoezo, je best doen? Als ik € 12,45 - TWAALF EURO VIJFENVEERTIG -   ‘servicekosten’ PER KAARTJE van € 89,=  - NEGENENTACHTIG EURO -  moet ophoesten, verwacht ik gewoon kaartjes! Geen best!

Op mijn ge-e-mailde vraag of ik soms ook op mijn betrouwbare gezicht  binnen zou komen, kwam de reactie dat de kaartjes op 5 oktober verstuurd waren (ja ja…) en dat ik de tickets ook online kon uitprinten met een inlogcode.  Had ik dus uiteindelijk een halflege kleurenprinter en twee tickets op naam van ene Smit. ‘Maar de naam maakt niet uit hoor, het ging alleen om de unieke barcode’, zo stond er op de site. Dit gebeurt dus kennelijk voortdurend. En voor mij maakt die naam wèl uit, als ik voor géén service bijna 60 harde guldens mag aftikken!

Bij de toegang tot het parkeerterrein, met vijf  tolpoorten, mochten weer TIEN euri opgehoest worden voor een parkeerplekje. Niet dat de parkeerruimte daar schaars is, ik stond gewoon op het tarmac van het vliegveld. Daar was wel ruimte voor 7.000 Panda’s.

De clown in RAF-uniform die ons bij de ingang hartelijk verwelkomde bel oofde heel wat, maar toen ik de immense hal waar het avontuur zou plaatsvinden binnenstapte, zag ik het al.  Weer een geldzuigfabriek.  Ik zie mijzelf niet rondlopen in een t-shirt met reclame, dus we namen een kijkje

in de obligate quasi educatieve hoek. Het motto is dan altijd “het gaat over de oorlog dus we moeten er wèl een belerende boodschap in stoppen.”

Mijn probleem – niet dat van de musical – is dat ik behept ben met enige historische kennis. En het is geen zegen om die kennis mee te nemen naar een avondje uit. Zo viel mij op dat het OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam nu niet bepaald topstukken voor één van de vitrines had uitgeleend en dat er een paar foute beschrijvingen bij de objecten stonden. Jammer…

Stoel 30 en 32 op rij 31 bleken gesitueerd naast het wandje dat de zaal van de trap afschermde. Het schermde tevens het uitzicht op het rechterdeel van het podium af.  Ik dacht op die rij nog net goed te zitten, maar blijkbaar waren de rijen 1 tot en met 30 die van 130 euri per stoel.

De openingsscene, het feutenbal…  terangbulang…  de soepterrine….  de zin, de zin, de zin…. niet de zin. En dat bepaalde – ik weet het, het zegt meer over mijzelf dan over de musical – meteen mijn verdere stemming voor die avond. Overal zag ik zaken die niet klopten gemengd met wel erg vrije interpretaties van het verhaal…

Stemmen die niet overtuigden, overtrokken melodrama in ondervragingsscenes, een te belangrijke rol voor de NSB,  dwaze liedteksten en - ook nog -  het gebonk van de wielen van de draaitribune. Toen Hare Majesteit ook nog eens een halve liefdesverklaring gericht aan Erik ging zingen, had ik het helemaal gehad. Een cast bestaande uit ‘enkel gelouterde musicalsterren’. Na GTST een paar keer spelen in een musical en je bent ‘gelouterd’? Is hier een taaldevaluatie aan de gang?

Na de pauze kwam een zaalmedewerkster vlak voor ons zitten. Het meisje ging op het puntje van haar stoel zitten, daarmee nog meer van het podium aan ons zicht ontrekkend. Na enige tijd toch maar zachtjes gevraagd of zij gewoon in haar stoel wilde gaan zitten, omdat wij niets meer zagen. Gelukkig gaf zij gehoor aan mijn bede, maar mijn ziel was al weer een beetje zwarter geworden….

Toegegeven: geen kwaad woord over de techniek, de geprojecteerde decors en de belichting.

Zodra de laatste noot verstorven was rees de hele meute als één man op voor een staande ovatie. Omdat het gebodene zo’n geweldige prestatie was? Of omdat het tegenwoordig zo lijkt te horen? Tot Anne Wil Blankers haar open doekje kwam halen bleef ik gewoon zitten. Volgens mij is dat ook wel een prestatie.

Soldaat van Oranje is naar mijn mening een zwaar overtrokken, overgemarketingde,  schandalige geldklopperij, die een nieuwe betekenis geeft aan het begrip ‘oorlogsdrama’. Om maar met een andere kreet uit de film te eindigen: “Môge!”

Op de terugweg vroeg ik mijn partner, voor wie dit al het tweede bezoek was, of zij zich één liedje van die avond kon herinneren. “Neen, eigenlijk niet”, was haar antwoord… En ik neuriede zachtjes voor mij heen een paar songs van Rodgers en Hammerstein.

Eerbiedige strontlucht

Op mijn wandeling van het parkeerter-rein bij de Gamma naar het stadhuis van Alphen aan den Rijn kwam ik vanmorgen zoals gewoonlijk langs het Joods Monument.
In het voorbijgaan, en vaker tijdens het even stilstaan, lees ik altijd de in klassieke letters uitgehouwen boodschap:

 ''WIJ GEDENKEN IN EERBIED
DE ALPHENSE JODEN
DIE DE DUITSE BEZETTER
HEEFT WEGGEVOERD
EN VERMOORD
1940 - 1945'.

Hieronder zijn de namen van 54 joodse oorlogsslachtoffers aangebracht.

Hoe is die eerbied te rijmen met de alles overheersende strontlucht die om mij heen hangt? De groenstrook langs de Laan der Continenten - waarvan op de website van 4en5mei.nl overigens wordt gemeld dat van daaruit de 54 joodse medeburgers werden weggevoerd naar Westerbork, terwijl die laan volgens mij in de jaren 90 is aangelegd - wordt blijkbaar gebruikt als openbare hondentoilet.

Er het mijne van denkend loop ik door, maar op de terugweg moet ik bijna kokhalzen van de smerige walm. En onwillekeurig denk ik aan die andere stank, die van de voortdurend rookspuwende crematoria-schoorstenen waarin de Joodse mensen in Auschwitz hun laatste dagen doorbrachten, de stank ik mij eigenlijk niet kan voorstellen.

Hondenstront: ook een manier om de gedachtenis levend te houden, kennelijk.

Gulden terug

Ik hoor wel eens om mij heen dat mensen terugverlangen naar de gulden. De PVV liet zelfs onderzoek doen wat daarvan de consequenties zouden zijn. Nou, die kan ik dromen.
Want wat zou er dan gebeuren? U weet nog hoe we met zijn allen in 2000 bezalmd zijn? Ons inkomen werd teruggerekend tegen een veel te lage omrekenkoers. Een salaris van 2400 gulden bruto was plotseling 1090 euro, terwijl het 1200 euro had moeten zijn. Maar een kopje koffie met niets erbij kostte in ene euro 2,50. Oftewel: VIJFENEENHALVE GULDEN. Voor iets dat aan produktiekosten 16 cent kostte.

Dus: we gaan terug naar de gulden. Een miljardenkostende operatie, want ons oude - zogenaamd versleten - geld is al vernietigd. Uiteraard word er weer een voor de consument onvoordelige wisselkoers bepaald. Daarnaast zou er voor uw inkomen gewoon een guldenteken gezet worden. Dus 1200 euro netto word 1200 gulden. De prijzen echter zouden wel verdubbeld worden. Uw kopje koffie in het restaurant kost dan minstens fl. 11,00.

Ik mag niet meer zeuren, zeggen weer andere mensen om mij heen. Ik moet niet meer rekenen in guldens. Nee, wat ik moet, dat is wakker worden uit die Europatendroom, die mijn nachtmerrie is geworden. Het liefst voordat ik een kopje koffie moet betalen met een biljet van honderd miljard euro. Da's pas koffie verkeerd.

Anja, ga toch geraniums kweken

Al negen jaar kijk ik niet meer naar de treurbuis, en met reden. Ik was al die oeverloze reclameblokken meer dan zat. Naar de (klassieke) radiozenders luister ik wel en daar ontkom ik niet aan die ellende. De laatste tijd wordt ik zeer onaangenaam getroffen door een reclame op ClassicFM. Een veel te enthousiaste doch prettige, enigszins met sherry doordrenkte vrouwenstem vertelt dat de horecaherrie op de achtergrond veroorzaakt wordt door ene Anja. Die Anja, die is weer helemaal happy omdat ze na haar pensioen doorwerkt in de kantine. Vraag mij niet in wiens opdracht die rommel wordt uitgezonden; dat hoor ik nooit omdat ik dan al kokhalzend naar de wc ren.

 

Oma haalt een nieuwe klant binnen.

Waarom grijpt die commercial mij zo aan? Simpel: die Anja, die staat daar ná haar pensioen de betaalde werkplek van iemand anders in beslag te nemen. Iemand, hoogstwaarschijnlijk een jong iemand, met een molensteenhypotheek, een paar hummeltjes en een paar fijne woekerpolissen om de nek. Iemand die al jaren niet meer aan de bak komt in zijn of haar oude beroep en inmiddels zo wanhopig is dat zelfs een bedrijfskan-tine baantje naar drie Michelinsterren geurt. Zo maar iemand: een jonge onderwijzer die geen betrekking vindt omdat er bejaarden voor de klas blijven staan; een werkeloze die op de bijstand afstevent… Omdat Anja en haar generatie kennelijk nooit geleerd hebben van vrije tijd te genieten. Ik snap dat niet. Ze hebben toch van Kees Brusse geleerd hoe dat op z'n Zwitserlevens moet?  Heeft die Anja nog niet genoeg gedaan? Druk gebabyboomd, genoten van ATV, zusverlof, zoverlof, regelingen, toeslagen, weet ik het allemaal…

Die nog net op tijd van Drees trekkende Anja, met haar onaangetaste pensioen, haar inmiddels afbetaalde hypotheek en de kinderen al eeuwen de deur uit, die heeft dus nooit geleerd zich zelf te vermaken. Zij leefde om te werken in plaats van andersom, de voor mij enige juiste manier.

Van mij hoeft ze niet achter de geraniums, heus niet. Anja mag ze van mij ook gewoon gaan kweken, op zolder, met een paar assimilatielampen draaiend op van de Nuon gejatte stroom. Wordt ze nog lekker bruin ook.

 ‘Sodemieter toch op mens’, denk ik dan. ‘Ga dan in het weekend in een voetbalkantine kroketten lopen bakken, als je die blauwe walm niet kan missen. Haal een BHVdiploma en ga op je kleinkinderen passen als je je verveelt. Stop je pensioen in een KLM-tas en ga Filippijnse vuilnisbeltkinderen Arabisch leren. Klaar is klaar. In het harnas sterven was iets van ridders of zo.”

Het zal wel iets met mijn gaandeweg veranderde arbeidsmoraal te maken hebben, dat ik zo denk. We moesten zo nodig allemaal in slaapsteden gaan wonen, ver van ons werk. Straks mag een forens een kwart maandloon inleveren alleen maar om die grijpstuiver binnen te halen… Ik was al aan het aftellen, had de oude countdownklok van NASA opgekocht en ingesteld op vijftien jaar. Elk kwartier een klik. En nu mag ik in ene nog 2 jaar extra nutteloos solliciteren op meestal al intern opgeloste vacatures.

Volgend jaar 520.000* werklozen. Ik ben er één van. Anja niet. Anja gaat lekker door. Tot ze er dood bij neervalt. Misschien moet ik eens een diploma uitvaartleider gaan halen. Oh nee, dat heb ik ook al…

*) Inmiddels - maart 2012 - al meer dan 630.000...